AstroForge bouwt een autonome besturingslaag voor zijn volgende ruimtevaartuig. Het doel: het schip genoeg intelligentie geven om zelfstandig problemen te herkennen en op te lossen als de verbinding met de aarde wegvalt.

Waarom autonomie in de ruimte nodig is

Ruimtevaartorganisaties zoals NASA werken met grote teams en een uitgebreid netwerk van antennes op aarde. Bij missies naar asteroïden of andere verre doelen zitten er vaak tientallen tot honderden mensen achter de knoppen. Kleine bedrijven hebben die middelen niet.

AstroForge verloor ondervinding: hun eerdere proefvaartuigen liepen tegen communicatieproblemen aan. Eén van die schepen, Odin, vertrok richting diepe ruimte, maar het lukte de grondstations niet goed om contact te houden. Antennes die ver genoeg reiken zijn schaars en de vensters om te zenden zijn kort.

Dat leidde tot een keuze: bouw je zelf een heel dure grondinfrastructuur — AstroForge noemde een schatting van ongeveer 200 miljoen dollar voor meerdere antennes — of stop je meer intelligentie in het vaartuig zodat het zichzelf kan redden?

Solo: een slimme laag aan boord

Het bedrijf ontwikkelde een zelfstandig controlesysteem dat zij “Solo” noemen. Solo gebruikt moderne modellen voor kunstmatige intelligentie en klassieke regeltechniek samen. Het bestaat uit:

• traditionele besturingsalgoritmes voor directe stuur- en navigatietaken

• speciale modellen die getraind zijn op onderdelen zoals stroomvoorziening en navigatie

• een overkoepelende intelligentielaag die leert van duizenden sensoren

Die overkoepelende laag is gebaseerd op een transformer (een type model voor kunstmatige intelligentie, bekend uit taal- en spraaktoepassingen) en is intern ontwikkeld. De laag verwerkt data van ongeveer 2.500 sensoren aan boord.

Het idee is niet om een algemene, onbegrensde intelligentie te maken. AstroForge wil een concrete, beperkte autonomie bouwen die bij weinig sensorgegevens toch goed kan handelen.

Hoe zou het in de praktijk werken?

In theorie kan de autonome agent zelfstandig storingen vaststellen en oplossen. Bijvoorbeeld:

• het verliest zijn plaatsbepaling en herkent dat via sensordata

• een stroomstoring correleert met een probleem in de sterrenkijker (star tracker)

• het start een onderdeel opnieuw op of schakelt systemen aan en uit om het probleem te verhelpen

Zo’n aanpak betekent dat het vaartuig acties onderneemt zonder eerst instructies van mensen op aarde te wachten. Dat is handig als contact te lang uitblijft of antennetijd niet beschikbaar is.

Testen en komende vluchten

AstroForge wil Solo in echte omstandigheden testen. Hun derde vaartuig, DeepSpace-2, staat gepland om mee te vliegen met een maanmissie van Intuitive Machines richting het eind van 2026. Solo zal dan in schaduwmode draaien (het systeem draait mee, maar neemt nog niet actief de controle over) zodat ingenieurs het kunnen observeren.

De eerste missie waarbij Solo echt zelfstandig zou moeten vliegen staat gepland voor 2027. Die vlucht moet plaatsnemen op de eerste raket van Stoke Space en krijgt steun van NASA. Als alles goed gaat, levert die missie ook wetenschappelijke data over de zon op.

Risico's en de context

Traditionele ruimtevaartlogica vertrouwt nog vaak op klassieke regelsystemen, juist omdat neurale netwerken soms onvoorspelbaar kunnen handelen. Het gebruik van een transformer‑model om een ruimtevaartuig te besturen is daarom opmerkelijk. Het is pas recent dat neurale netwerken in de praktijk gebruikt begonnen te worden voor positionering in de baan om de aarde.

AstroForge erkent de beperkingen. De autonome laag is bewust beperkt van opzet en combineert AI met beproefde algoritmes. Het bedrijf zet in op redundantie binnen het vaartuig zelf in plaats van op dure grondinfrastructuur.

Conclusie

AstroForge probeert met Solo een andere route: in plaats van meer mensen en grondstations, plaatst het bedrijf meer beslissingskracht aan boord. Als dit werkt, kan een vaartuig zelfstandig storingen oplossen wanneer contact met de aarde ontbreekt. Of dat goed genoeg is in alle gevallen, moet blijken tijdens de komende testvluchten en de geplande missie in 2027.