Vorige maand werd de schikking tussen Anthropic en een groep schrijvers definitief goedgekeurd. De afspraak volgt op rechtszaken over het gebruik van auteurswerk om AI‑modellen te trainen.

Waar gaat de schikking over?

Anthropic betaalde in totaal ongeveer 1,5 miljard dollar om een class action over auteursrecht te regelen. Onder de voorwaarden van die schikking komen bijna 500.000 titels in aanmerking voor een vergoeding van 3.000 dollar per gebruikt werk.

De verdeling hangt af van wie de rechten heeft:

• Als een boek nog in druk is bij een traditionele uitgever, ontvangen auteur en uitgever elk 50% van de betaling.

• Als een boek zelfuitgegeven is, krijgt de auteur de volledige betaling.

• Als de uitgever de rechten heeft teruggegeven (de rechten zijn geretourneerd en het boek is uit de handel), krijgt de auteur normaal gesproken 100%.

Belangrijk voor de afhandeling is de zogenaamde downloaddatum van de schikking: 10 augustus 2022. Alleen als de rechten vóór die datum waren teruggekeerd, kan een auteur aanspraak maken op de volledige betaling.

Welke problemen treden op bij uitbetalingen?

Auteurs melden dat ze deze week e-mails kregen waarin stond dat iemand anders aanspraak maakte op hun betaling. Die aanspraken lijken in twee hoofdvormen op te treden:

• Uitgevers vragen betalingen voor titels waarvan de rechten allang aan de auteur waren teruggegeven.

• Uitgevers claimen soms de volledige 100% betaling terwijl zij volgens de regels slechts recht hebben op de helft.

Victoria Strauss, die schrijft op het blog Writers Beware, zegt dat ze veel vergelijkbare klachten binnenkreeg. Dat wijst volgens haar niet op een paar toevallige foutjes, maar op een wijdverspreid en mogelijk systematisch probleem.

Daarnaast zijn er meldingen dat ook sommige literaire agenten aanspraak maken op een deel van de uitbetaling. Dat verbaast veel auteurs, omdat agenten normaal gesproken geen rechthebbenden zijn op de boeken die zij vertegenwoordigen.

Reacties van auteurs en organisaties

Enkele bekende schrijvers maakten hun frustratie openbaar. Mysterie‑ en thrillerauteur April Henry meldde dat een grote uitgever opeens een boek opeiste dat volgens haar al zeker zeventien jaar geleden was geretourneerd. Schrijvers zoals Courtney Milan reageerden boos op berichten dat agenten percentages claimen.

De Authors Guild en andere schrijversgroepen publiceerden instructies over hoe auteurs bezwaar kunnen maken tegen onjuiste aanspraken. Volgens Mary Rasenberger, directeur van de Authors Guild, lijkt het probleem eerder te ontstaan door gebrekkige administratie en een ingewikkeld proces dan door kwade opzet van uitgevers.

Sommige uitgevers hebben aangegeven dat het om fouten gaat en dat ze Anthropic hebben gevraagd die te corrigeren. Toch blijft de hoeveelheid klachten zorgwekkend genoeg dat belangenbehartigers waarschuwen voor structurele problemen in de afhandeling.

Praktische zaken voor auteurs

Als jij auteur bent en een bericht over een betaling krijgt, let op deze zaken:

• Controleer of de rechten van het boek vóór 10 augustus 2022 zijn geretourneerd. Alleen dan kun je de volledige 100% claimen.

• Kijk of het boek nog in druk is bij een traditionele uitgever. Zo ja, dan geldt meestal een 50/50‑verdeling.

• Bewaar bewijzen van rechtenrossoverdracht, contracten of correspondentie met de uitgever. Die documenten helpen bij een bezwaar.

De Authors Guild en enkele auteurs hebben aandachtspunten en stappen gedeeld om aanspraken aan te vechten. De schikking kent procedures om fouten te laten onderzoeken, maar het kan verwarrend zijn en enige tijd duren voordat zaken zijn opgelost.

Conclusie

De uitbetalingen uit de Anthropic‑schikking zouden veel auteurs financieel moeten compenseren. Maar nu al ontstaan er veel conflicten over wie recht heeft op welk deel van het geld. Veel aanwijzingen wijzen op slechte administratie en een complex proces, en niet op opzet. Auteurs die onzeker zijn over hun rechten doen er goed aan hun papieren te ordenen en de instructies van belangenorganisaties te volgen om eventuele onterechte claims aan te vechten.