← Terug naar kennisbank
AI Nieuws
·
Leestijd: 4 min
Steeds vaker kiezen datacenters voor een onverwachte oplossing: oude straalmotoren uit buiten dienst gestelde vliegtuigen ombouwen tot stroomgeneratoren. Ze worden gebruikt omdat wachten op een aansluiting op het elektriciteitsnet simpelweg te lang duurt voor bedrijven die veel capaciteit nodig hebben.
Waarom datacenters nu zelf stroom maken
De vraag naar veel stroom groeit snel door grote AI-projecten. Tegelijk lopen netaansluitingen en nieuwe conventionele turbines vaak jaren vertraging op. Dat zorgt voor flinke problemen bij datacenterbouwers en hun klanten.
Belangrijke redenen om voor omgebouwde straalmotoren te kiezen:
Snelheid: een omgebouwde motor kan een datacenter veel sneller van stroom voorzien dan wachten op netaansluiting.
Beschikbaarheid: onderdelen en motoren uit gesloopte vliegtuigen zijn vaak direct te krijgen.
Flexibiliteit: deze units kunnen tijdelijk stroom leveren totdat een permanente oplossing klaar is.
Volgens schattingen van analisten kan een datacenter met deze motoren binnen ongeveer 24 maanden operationeel zijn. Ter vergelijking: een grote netaansluiting van bijvoorbeeld 100 megawatt kan in sommige regio’s zeven jaar of langer duren om gerealiseerd te worden.
Hoe werkt het: oude straalmotoren als generator
De motoren komen uit buiten gebruik gestelde vliegtuigen. Bedrijven halen ze uit de zogenoemde ‘boneyards’ (opslagplaatsen voor oude vliegtuigen) en bouwen ze om zodat ze op aardgas kunnen draaien. Daarna worden ze gekoppeld aan generatoren die elektriciteit produceren voor het datacenter.
Dit zijn geen standaard elektriciteitscentrales. Het zijn turbomotoren die oorspronkelijk bedoeld waren voor vliegtuigen, aangepast om jaren op de grond te draaien. Bedrijven die deze ombouw doen, reviseren de motoren en bouwen besturing en veiligheidssystemen in zodat ze in een industriële omgeving werken.
Wie doet dit al?
Een aantal grote en kleine spelers in de AI- en datacenterwereld gebruikt of onderzoekt deze aanpak. Voorbeelden uit recent nieuws:
xAI (van Elon Musk) plaatste acht omgebouwde straalmotoren in Mississippi om een datacenter in Memphis van extra stroom te voorzien.
OpenAI gebruikte gasturbines bij zijn eerste Stargate-locatie in Abilene, Texas.
Crusoe, een Amerikaanse startup die AI-datacenters bouwt, bestelde meerdere omgebouwde units en bouwt een campus in Abilene.
Ook waren er grotere plannen die weer werden aangepast. Crusoe zegde bijvoorbeeld een grote bestelling bij een vliegtuigbouwer af, maar gaf aan dat het nog steeds turbines wil gebruiken.
Daarnaast zijn er voorbeelden van klanten die deals opzegden omdat netstroom niet op tijd beschikbaar was. Een recent geval: Microsoft trok zich terug als hoofdklant van een datacenterproject in Engeland nadat het lokale nutsbedrijf zei dat voldoende stroom pas in het volgende decennium beschikbaar zou zijn.
Nadelen en risico’s
Het gebruik van omgebouwde straalmotoren brengt duidelijke nadelen met zich mee:
Minder efficiëntie: ze gebruiken meer brandstof per geproduceerde kilowattuur dan centrales die speciaal voor energieopwekking zijn ontworpen.
Meer uitstoot: ze vervuilen doorgaans meer, vooral in de vorm van CO2 en andere verontreinigende stoffen.
Schaalbaarheid: om dezelfde hoeveelheid stroom te maken zijn er meer units nodig dan bij conventionele generatoren.
Deze nadelen maken van de motoren meestal een tijdelijke oplossing in plaats van een definitieve vervanging voor conventionele energieopwekking. Experts verwachten dat efficiency en milieu-eisen binnen enkele jaren belangrijker zullen worden bij de keuze voor stroomvoorziening.
Bovendien is er politieke druk in sommige landen om datacenters aan te moedigen of te verplichten om eigen stroom te produceren, wat de vraag naar tijdelijke oplossingen kan vergroten. Tegelijkertijd kunnen strengere regels voor uitstoot toekomstige toepassing bemoeilijken.
Conclusie
Oude straalmotoren bieden datacenters een snelle manier om aan veel stroom te komen, juist omdat aansluiting op het openbare netwerk vaak jaren duurt. Ze zijn een praktische noodoplossing: snel inzetbaar en flexibel, maar minder efficiënt en vervuilender dan klassieke gascentrales. Voorlopig zijn ze vooral een tussenoplossing totdat netaansluitingen en grootschalige duurzame opwekking klaar zijn.
