Nieuwe berekeningen tonen aan dat datacenters in de Verenigde Staten tegen 2035 ongeveer een vijfde van alle opgewekte elektriciteit kunnen gebruiken. Dat is ongeveer vier keer zoveel als nu. De snelle toename komt vooral door de vraag naar rekenkracht voor kunstmatige intelligentie (AI).

Wat verandert er precies?

Een onderzoek van BloombergNEF voorspelt dat de totale capaciteit van datacenters in de VS in het komende decennium bijna 200 gigawatt zal bereiken. Van die capaciteit zal bijna de helft worden gebruikt voor AI‑werk: zowel voor training (het leren van modellen) als voor inference (het laten draaien van die modellen om resultaten te geven).

De VS blijft daarin dominant. Tegen 2033 zou het land naar verwachting verantwoordelijk zijn voor 64% van de vraag naar AI‑chips, gemeten naar stroomverbruik.

BloombergNEF zegt ook dat hun nieuwe inschatting voor 2035 ruim 83% hoger ligt dan hun eigen voorspelling van december. Andere organisaties hebben hun verwachtingen ook omhoog bijgesteld: een Amerikaanse non‑profit voor de energiesector (EPRI) verdubbelde zijn schatting voor 2024, en S&P verhoogde zijn prognose met meer dan een derde tussen oktober en april.

Vorige voorspellingen suggereren dat deze nieuwe cijfers zelfs nog aan de lage kant kunnen zijn. De kern is eenvoudig: de bouw en uitbreiding van datacenters gaat veel sneller dan eerder gedacht.

Waarom drukt AI zo hard op het stroomverbruik?

AI‑toepassingen vragen veel rekenkracht. Dat komt omdat het trainen van modellen grote aantallen berekeningen vereist en inference vaak continu draait als gebruikers of diensten er gebruik van maken.

• Training: het proces waarin een AI‑model leert van grote hoeveelheden data. Dit kost veel tijd en veel stroom.

• Inference: het toepassen van een getraind model om bijvoorbeeld tekst te genereren of beelden te herkennen. Dit kan constant stroom vragen als veel gebruikers of diensten het gebruiken.

Omdat zowel trainen als inference veel vermogen nodig hebben, neemt de totale stroomvraag van datacenters sterk toe zodra AI op grotere schaal wordt ingezet.

Gevolgen voor het elektriciteitsnet en de prijzen

De verwachte groei legt veel druk op lokale en regionale netten. Volgens BloombergNEF zal in sommige gebieden een groot deel van de elektriciteit naar datacenters gaan:

• Het PJM‑net (dat loopt van Virginia tot Illinois) zou 34% van zijn elektriciteit naar datacenters moeten gaan.

• Het ERCOT‑net (grotendeels Texas) zou 22% van zijn capaciteit moeten reserveren voor datacenters.

PJM huisvest al veel datacenters en kreeg de afgelopen jaren zoveel aansluitverzoeken dat het tijdelijk stopte met het accepteren van nieuwe aanvragen voor vier jaar. Dat zorgde voor opstopping en vertragingen bij nieuwe producenten en verbruikers die op het net willen aansluiten. Hoewel PJM de aanvragen in april weer opende, is de situatie gespannen. Een groot nutsbedrijf, American Electric Power, heeft zelfs gedreigd zich terug te trekken uit de aansluiting op het net.

Die onbalans tussen vraag en aanbod heeft direct effect op prijzen: de elektriciteitsprijzen stegen ongeveer 76% in het afgelopen jaar op het grootste Amerikaanse net.

Toch blijven datacenters sterk geïnteresseerd in aansluiting bij PJM. In de meest recente capaciteitsveiling vormden datacenters 38% van de biedingen. Dat geeft aan dat bedrijven bereid zijn te betalen om hun rekenlocaties daar te plaatsen.

Wereldwijde impact

De groei van datacenters beperkt zich niet tot de VS. Als AI‑adoptie wereldwijd blijft toenemen volgens een agressief scenario, dan kunnen datacenters tegen 2033 wereldwijd ongeveer 1.935 terawattuur extra elektriciteit vergen. Dat is bijna evenveel als de totale jaarlijkse elektriciteitsconsumptie van India.

Die extra vraag heeft gevolgen voor energieplanning, netcapaciteit en klimaatdoelen. Netbeheerders, energieproducenten en beleidsmakers staan voor de taak om te zorgen dat er voldoende, betrouwbare en bij voorkeur schone stroom beschikbaar blijft.

Conclusie

Datacenters kunnen in de komende jaren veel meer stroom gaan gebruiken, vooral door AI‑toepassingen. Dit zet het elektriciteitsnet onder druk en heeft al geleid tot hogere prijzen en logistieke problemen bij aansluiting. Als de groei doorgaat zoals nu voorspeld, vraagt dat om gerichte plannen voor netuitbreiding, opslag en duurzame opwekking, zodat zowel bedrijven als huishoudens ook in de toekomst toegang houden tot betaalbare en stabiele stroom.