Current AI bouwt technologie die iedereen kan gebruiken, niet alleen grote bedrijven. De organisatie wil een publiek alternatief voor commerciële AI, vergelijkbaar met hoe het web vrij en toegankelijk is geworden.

Waarom deze organisatie bestaat

De meeste grote AI-systemen zijn eigendom van privébedrijven. Current AI zegt dat dat niet genoeg is als kunstmatige intelligentie elke kant van het dagelijks leven raakt. Als technologie belangrijke keuzes gaat maken, moet er een openbare optie bestaan die voor iedereen toegankelijk is, zonder winstoogmerk.

Een voorbeeld uit India laat zien waarom dat nodig is. Boeren of dorpsbewoners die geen Engels spreken, hebben nu vaak geen hulp van digitale hulpmiddelen. Samen met Bhashini, een Indiase overheidsafdeling voor taaltechnologie, maakte Current AI een klein apparaat dat zonder internet werkt en AI in 22 Indiase talen kan gebruiken. Dit apparaat heet Suno Sutra (in het Hindi: "luisterverhalen") en is open-source (open-source: de broncode is openbaar en vrij te gebruiken), zodat ontwikkelaars en gemeenschappen er verder op kunnen bouwen.

Waar projecten vandaan komen en wie betaalt

Current AI is een non-profit die in februari 2025 werd opgericht door Martin Tisne. Ayah Bdeir trad later toe als CEO; zij werkte eerder aan AI bij Mozilla en richtte het educatieve bedrijf littleBits op.

Grote geldschieters steunden de start: de Franse overheid gaf 100 miljoen dollar en daarnaast kwamen bijdragen van onder andere de Ford Foundation, de MacArthur Foundation, DeepMind en Salesforce. Samen is er ongeveer 400 miljoen dollar beloofd. Deze partijen treden op als geldgevers, niet als investeerders die winst verwachten.

Voorbeelden van projecten

Recent kreeg Current AI 3,2 miljoen dollar verdeeld over vier projecten. Die projecten laten de focus zien: taal, cultuur en lokale controle.

• Masakhane (Kenya): datasets bouwen voor meer dan 50 Afrikaanse talen, bedoeld voor toepassingen in gezondheid, landbouw en onderwijs.

• Institute for Worldmaking (Libanon): Arabische culturele geschiedenis en hedendaagse praktijken digitaal beschikbaar maken als machineleesbare databases die gemeenschappen zelf beheren.

• Portal sem Porteiras (Braziliaanse Amazone): offline AI-hulpmiddelen ontwikkelen samen met inheemse gemeenschappen, waarbij data binnen het grondgebied blijft.

• African Internet Rights Alliance (Kenya): audit-tools ontwikkelen om AI-systemen verantwoordelijk te houden op het continent.

Het doel is niet alleen technologische vooruitgang, maar ook dat gemeenschappen zeggenschap behouden over hun taal en kennis.

Hoe Current AI met data en culturele kennis omgaat

Een groot punt is eigendom en controle over data. Current AI pleit ervoor modellen en gegevens lokaal op te slaan. Gemeenschapsexperts worden betrokken voordat iets gebouwd wordt. Er worden toestemmingsprotocollen ingebouwd, zodat een gemeenschap het project kan stopzetten als dat nodig is.

De organisatie bekritiseert de aanpak van grote technologiebedrijven. Volgens Current AI maken die bedrijven meertalige modellen vooral om nieuwe markten te bereiken, soms zonder op de juiste manier rekening te houden met lokale context of toestemming. Een concreet voorbeeld: teksten van missionarissen, zoals Bijbelvertalingen, kunnen onbedoeld in trainingsdata terechtkomen, terwijl gemeenschappen daar nog geen regels voor hebben gesteld.

Current AI ziet het proces van vragen stellen als deel van het project. In plaats van automatisch uit te gaan van technische standaarden, bouwen de deelnemende groepen ethiek en eigendom in vanaf het begin.

Technische samenwerkingen en open tools

In Genève lanceerde Current AI Alpha Chat, een open-source (open-source: de broncode is openbaar en vrij te gebruiken) gespreksprogramma dat binnen zeven weken werd samengesteld door tien organisaties, waaronder Hugging Face, Mozilla en het MIT Media Lab. Elke partner leverde een onderdeel: een taalmodel, veiligheidstools of rekenkracht.

Daarnaast werkt Current AI samen met Sakana AI uit Tokio aan een gedeelde open softwarelaag voor AI. Die laag moet goed werken voor de Japanse taal en cultuur, maar ook voor gemeenschappen in het Global South die door dominante systemen vaak over het hoofd worden gezien.

Conclusie

Current AI wil een publieke infrastructuur voor kunstmatige intelligentie opbouwen: tools en modellen die gemeenschappen zelf kunnen gebruiken en beheren. De aanpak legt nadruk op lokale talen, controle over data en samenwerking tussen overheden, filantropie en technische partners. Kleine, gerichte projecten moeten laten zien dat technologische vooruitgang niet automatisch betekent dat grote bedrijven bepalen wie er profiteert of wie er buiten valt.