← Terug naar kennisbank

AI Nieuws

Google's eerste datacentrum-satelliet staat in de ruimte en schrijft poëzie

Google's eerste datacentrum-satelliet staat in de ruimte en schrijft poëzie

·

Leestijd: 4 min

Google heeft deze maand een prototype-satelliet in een baan om de aarde gebracht. De satelliet, onderdeel van het Suncatcher-project, werd samen met meer dan honderd andere ruimtevaartuigen gelanceerd op een SpaceX Falcon 9-raket. Na ongeveer drie weken tests van de systemen op afstand begon de echte proef.

Wat zit er in die satelliet?

De proef-satelliet draagt vier TPU's (Tensor Processing Unit — Google-chips speciaal voor AI-berekeningen) en kan ongeveer 1 kilowatt aan stroom opwekken. Belangrijk: hoewel er vier chips aan boord zijn, kan er telkens maar één chip tegelijk actief zijn. Die chip kan zo’n twintig minuten achter elkaar draaien voordat de stroom- en koelingslimieten er aan de haal mee gaan.

Die beperking maakt het communiceren tussen ruimte en aarde ingewikkelder. De satelliet moet zorgvuldig plannen wanneer hij rekent en wanneer hij data terugstuurt.

De eerste test: een haiku in de ruimte

Toen de grondploeg voor het eerst een opdracht naar het ruimtevaartuig stuurde, vroegen ze het voorgeïnstalleerde model — Gemma 4 van Google DeepMind — een haiku te schrijven over het leven in de ruimte. Het model antwoordde in drie regels:

Blue marble below

Data streams in silent grace

Starlight feeds my core. ✨

Naast dit poëtische proefje vroeg Google het vaartuig ook om gegevens over de omstandigheden rond de baan te sturen. Volgens een woordvoerder werkt de satelliet volgens verwachting.

Waarom testen ze AI-chips in de ruimte?

In de ruimte gelden andere omstandigheden dan op aarde. Twee belangrijke zorgen zijn warmte en straling. Google wil weten hoe de TPU-chips zich houden onder thermische stress en in het stralingsklimaat van de lage baan.

Straling kan leiden tot zogenaamde bit flips (een fout waarbij een opgeslagen 0 een 1 wordt of andersom). Dat kan data corrupt maken zonder dat normale controles het meteen opmerken. Tests op aarde, bijvoorbeeld met deeltjesversnellers, lieten zien dat zulke fouten vooral een probleem zijn bij het trainen van grote modellen — training (het leren van een model aan de hand van veel data) — en veel minder voor inference (het uitvoeren van een model om antwoorden te geven). Met deze satelliet kan Google nu zien of die voorspelling ook klopt in de praktijk, buiten de simulaties.

Wat staat er daarna op de planning?

Als deze proef-satelliet laat zien dat de hardware het volhoudt, volgt een volgende stap: in 2027 wil Google twee extra satellieten met krachtiger energieopwekking lanceren. Die exemplaren moeten ook optische verbindingen (laserverbindingen tussen satellieten) demonstreren, zodat meerdere satellieten snel en rechtstreeks met elkaar kunnen communiceren.

Het doel van Google’s Starcloud-project is uiteindelijk een netwerk van dicht bij elkaar vliegende satellieten die gezamenlijk AI-taken kunnen uitvoeren. Dat wijkt af van sommige andere plannen waarbij satellieten te ver uit elkaar zitten om efficiënt werk te delen.

Grotere context en uitdagingen

De strategie van Google hangt nauw samen met die van SpaceX. Alphabet (het moederbedrijf van Google) heeft een belang in SpaceX, en beide bedrijven rekenen op de komst van Starship, de zware lanceerraket die herbruikbaar moet worden. Zonder snelle, herbruikbare raketten blijft het erg duur om veel satellieten in de juiste banen te krijgen.

Een recente, peer-reviewed analyse die onderzoekers van Suncatcher publiceerden schat dat SpaceX Starship zo’n 1.800 keer moet inzetten om vergelijkbare kostenreducties te bereiken als bij eerdere voertuigen. Dat geeft aan hoe groot de technische en economische uitdaging is voordat ruimtedatacenters rendabel kunnen draaien.

Daarnaast heeft Google zelf op korte termijn interne druk: pogingen om AI in zoekproducten te verwerken lijken nu al invloed te hebben op advertentie-inkomsten, wat de bedrijfsvoering en prioriteiten kan beïnvloeden.

Conclusie

De Suncatcher-proef toont dat het technisch mogelijk is om AI-hardware in de ruimte te zetten en op afstand te testen. De eerste demonstratie was deels symbolisch — inclusief een haiku — maar belangrijker nog: Google kan nu in de echte omgeving meten hoe chips omgaan met straling en warmte.

De komende jaren zijn doorslaggevend. Als de volgende satellieten laten zien dat hogere vermogens en optische verbindingen werken, is dat een stap richting netwerken van ruimte-datacenters. Tegelijkertijd blijven kosten, herbruikbare raketten en bedrijfsbeslissingen bepalend voor hoe snel en grootschalig die toekomst werkelijkheid wordt.