Situational Awareness, een hedgefonds dat sterk mikte op kunstmatige intelligentie, maakte recent een flinke val. Na een periode van snelle groei bleken verliezen zo groot dat de Amerikaanse toezichthouder nu banken ondervraagt over hun relatie met het fonds.

Wat is er precies gebeurd?

Het fonds, geleid door Leopold Aschenbrenner, een jonge twintiger die eerder bij OpenAI werkte, zette zwaar in op AI-gerelateerde investeringen. Dat leverde eerst sterke groei op.

Eind juli draaide de markt voor AI-aandelen om. Volgens berichtgeving van CNBC verdampte daardoor voor miljarden dollars aan waarde bij het fonds.

Vervolgens berichtte The New York Times dat de Securities and Exchange Commission (SEC), de Amerikaanse toezichthouder voor de effectenmarkt, banken heeft opgeroepen om informatie over hun zaken met het hedgefonds aan te leveren.

De oproepen richten zich volgens die berichten op de banken die het handelen van het fonds begeleidden en die geld of krediet aan het fonds verschafften. De toezichthouder waarschuwde de banken ook om relevante documenten en gegevens te bewaren.

Situational Awareness zegt niet van toetsing of beschuldigingen op de hoogte te zijn en stelt dat het zal meewerken aan verzoeken van toezichthouders.

Wat betekent zo’n SEC-onderzoek?

De SEC is de Amerikaanse instantie die toezicht houdt op de effectenhandel en die onderzoekt of bedrijven en financiële instellingen zich aan de regels houden.

Een oproep of subpoena betekent dat de toezichthouder informatie wil zien. Dat kan gaan om handelsgegevens, communicatie tussen partijen of afspraken over financiering. Zo’n onderzoek wijst niet automatisch op schuld; het is een manier voor toezichthouders om vast te stellen wat er precies is gebeurd.

Het onderzoek kan verschillende doelen hebben, zoals vaststellen of regels zijn overtreden of simpelweg het beter begrijpen van de omstandigheden rond grote verliezen. Wat er concreet uit zo’n onderzoek volgt, hangt af van de bevindingen.

Waarom is dit belangrijk voor jou?

Voor jou als geïnteresseerde of iemand die volgt wat er rond AI gebeurt, heeft dit een paar duidelijke lessen:

• Hype is niet hetzelfde als garantie. Snel stijgende waarderingen kunnen net zo snel dalen.

• Concentratie van risico is gevaarlijk. Een fonds dat zwaar inzet op één thema kan bijzonder kwetsbaar zijn als dat thema plots minder waard wordt.

• Toezicht neemt toe. Grote verliezen en publieke aandacht trekken vaak reacties van toezichthouders, die daarna vragen kunnen gaan stellen aan betrokken banken en partijen.

Conclusie

Situational Awareness groeide snel dankzij een focus op kunstmatige intelligentie, maar verloor daarna miljarden door een scherpe daling van AI-aandelen. De Amerikaanse toezichthouder SEC onderzoekt nu banken die met het fonds werkten en vraagt documenten en gegevens op. Het fonds zegt te zullen meewerken. De zaak is een waarschuwing dat snelle winsten in een nieuwe sector kunnen omslaan en dat toezichthouders daarop kunnen reageren.