De Seattle Times en Newsday hebben een rechtszaak aangespannen tegen OpenAI en Microsoft. Volgens de kranten werden hun artikelen gebruikt om kunstmatige intelligentie te trainen, zonder toestemming, en dat zou de nieuwsindustrie kunnen beschadigen.

Wat staat er in de aanklacht?

De kranten beweren dat generatieve AI-systemen, zoals ChatGPT en vergelijkbare tools, niet alleen nieuwe tekst maken, maar grootschalig bestaande, door mensen geschreven journalistiek hebben opgeslurpt. De aanklacht zegt dat die AI-systemen vervolgens terugkomen met kopieën of zeer sterke varianten van het oorspronkelijke werk.

De belangrijkste klachten in de zaak zijn:

• Dat artikelen en ander journalistiek werk zijn gebruikt als trainingsmateriaal zonder toestemming of betaling.

• Dat de AI-systemen daardoor kopieën of afgeleide versies van dat werk afleveren.

• Dat dit de economische en redactionele toekomst van nieuwsorganisaties ernstig kan schaden.

In de klacht wordt gewaarschuwd dat de opkomst van dergelijke AI de journalistiek "kapot" kan maken als er geen grenzen of oplossingen komen.

Waarom is deze zaak opvallend?

Er zijn al vergelijkbare rechtszaken, waaronder een belangrijke zaak van The New York Times uit 2023. Wat deze nieuwe aanklacht extra aandacht krijgt, is dat Microsoft en OpenAI eerder hebben geïnvesteerd in journalistieke projecten en beurzen van de Seattle Times. Die eerdere samenwerking maakt de zaak complexer en trekt extra publiek belang.

De vraag is niet alleen of er auteursrecht is geschonden, maar ook hoe symbiotisch of juist parasitair grote AI-systemen omgaan met bestaand journalistiek werk. De kranten stellen dat de technologie uiteindelijk de bronnen vernietigt waartegen ze zelf is opgegroeid.

Reacties van Microsoft en OpenAI

Een woordvoerder van Microsoft liet weten verrast te zijn door de aanklacht. Tegelijkertijd zei het bedrijf bereid te zijn te praten en samen naar oplossingen te zoeken voor dit soort conflicten.

OpenAI heeft in de klacht geen uitgebreid kommentaar gekregen in de oorspronkelijke tekst, maar eerdere rechtszaken en publieke discussies laten zien dat techbedrijven vaak wijzen op het publieke belang van AI-ontwikkeling en op technische en juridische nuances rond gebruik van grote datasets.

Wat kan dit betekenen voor nieuwsuitgevers en AI?

Als de rechtbank in het voordeel van de kranten beslist, kunnen er grote gevolgen komen voor hoe AI-modellen worden getraind. Mogelijke effecten zijn:

• Strengere regels voor het gebruik van auteursrechtelijk beschermd materiaal bij het trainen van AI.

• Vergoedingen of licenties voor uitgevers wiens werk als trainingsdata gebruikt wordt.

• Meer aandacht voor transparantie: bedrijven zouden duidelijker moeten maken welke bronnen zij gebruiken.

Aan de andere kant kan een uitspraak die in het voordeel van de techbedrijven uitvalt de huidige praktijken bevestigen en snelgroeiende AI-toepassingen minder beperken.

Conclusie

De rechtszaak van de Seattle Times en Newsday tegen OpenAI en Microsoft zet de discussie over hoe AI wordt getraind en wie daar belang bij heeft opnieuw in de schijnwerpers. Het conflict raakt twee grote vragen: beschermen van de inkomsten en het werk van journalisten, en het bepalen van grenzen voor technologie die brede publieke gevolgen heeft. Hoe de rechter dit weegt, kan de toekomst van zowel nieuwsmedia als AI-ontwikkeling sterk beïnvloeden.