Liquid Death maakte een virale reclame met voormalig American-footballer Jason Kelce: mensen zouden hun urine kunnen geven om datacenters te koelen. Het is een flauwe grap, maar er zit een serieuze kern in. Datacenters gebruiken enorm veel water om servers koel te houden. Het gebruik van gerecycled afvalwater is daarom een reële manier om drinkwater te sparen.

Hoe realistisch is de grap?

Nee, je moet niet letterlijk je plas in een datacenter kiepen. Onbehandelde urine bevat zouten, ureum, bacteriën en organisch materiaal. Als je dat in een koelsysteem giet, ontstaan kalkaanslag, bacteriegroei en verstoppingen. Bij koelmethodes die werken met verdamping — waar warme lucht door water wordt geleid zodat het afkoelt — zou onbehandelde urine zelfs sneller problemen geven.

Toch bestaat wel de technologie om urine en ander rioolwater zó te reinigen dat het veilig genoeg is voor industrieel gebruik. Astronauten hergebruiken hun urine in het ruimtereisprogramma, maar dat is kleinschalig en duur. Voor grote datacenters is de oplossing meestal niet rechtstreeks menselijke urine inzamelen, maar afvalwater behandelen in zuiveringsinstallaties en dat schone water gebruiken voor koeling.

Hoe wordt afvalwater gebruikt voor koeling?

Zodra rioolwater in een waterzuiveringsinstallatie komt, doorloopt het meerdere behandelingen zodat het geschikt wordt voor industrieel hergebruik. Veel gebruikte technieken zijn:

• membraanbioreactoren, waarmee organisch materiaal en vaste stoffen worden verwijderd

• omgekeerde osmose, een fijn filterproces dat opgeloste stoffen wegfiltert

• ultraviolet licht, dat bacteriën en virussen doodt

• aanvullende zuiveringsstappen om geur en resten te verwijderen

Met deze stappen kan afvalwater zó schoon worden dat het veilig is om koeltorens en andere koelsystemen te voeden. Soms wordt het water zelfs zodanig gezuiverd dat het drinkbaar zou kunnen zijn, hoewel dat niet standaard nodig is voor koeling.

Waar werkt het en wat zijn de beperkingen?

Het gebruik van gerecycled water voor datacenters groeit, maar het werkt vooral waar de juiste infrastructuur aanwezig is. Belangrijke knelpunten zijn:

• afstand tot een rioolzuivering die genoeg capaciteit heeft

• de grootte van de zuiveringsinstallatie: veel kleine zuiveringen kunnen niet ineens miljoenen liters per dag leveren

• investeringen en tijd om leidingen en opslag aan te leggen

Een concreet voorbeeld staat in Loudoun County (Virginia). Daar staan meer dan 250 datacenters. In 2025 gebruikte die regio ongeveer 200 miljoen gallons gerecycled water per dag voor datacenters — dat is ongeveer 43% van het totale datacenterwatergebruik in die regio. De resterende 57% (ongeveer 260 miljoen gallons per dag) kwam uit drinkwatervoorraden. Dit laat zien dat gerecycled water een groot verschil kan maken, maar niet altijd alle behoefte dekt.

Ook technische kanten spelen mee. Onbehandeld afvalwater kan corrosie of afzettingen veroorzaken in koelsystemen. Daarom is goede nabehandeling en onderhoud noodzakelijk. Zonder dat betaal je uiteindelijk meer door extra reiniging en stilstand.

Wie betaalt en wie bouwt de infrastructuur?

Grote technologiebedrijven kunnen een rol spelen bij de aanleg van zuiveringscapaciteit. Sommige bedrijven investeren al in lokale waterinfrastructuur bij hun datacenters. Een voorbeeld uit de praktijk: Meta kondigde investeringen aan in projecten voor afvalwaterinfrastructuur rond hun datacenters.

Op beleidsniveau pleiten belangenorganisaties voor financiële steun om hergebruik van water te versnellen. Eén voorstel is een belastingkorting van 30% die bedrijven zou helpen de kosten voor terugwinning en distributie van gerecycled water te dragen. Zulke maatregelen kunnen het aantrekkelijker maken voor industrieën om over te stappen op gerecycled water.

Waarom dit voor jou van belang is

Datacenters en AI-diensten raken steeds meer verweven met het dagelijks leven. Tegelijk maken veel mensen zich zorgen over lokale gevolgen, zoals waterschaarste. Een opvallende reclame kan het publieke debat aanzwengelen en mensen bewust maken van watergebruik door de tech-industrie.

Gerecycled afvalwater is geen wondermiddel, maar het is een praktische en beproefde manier om drinkwater te sparen. Het vraagt wel om investeringen, regelgeving en samenwerking tussen bedrijven en gemeenten. Als die stappen gezet worden, kunnen datacenters veel minder druk leggen op lokale drinkwatervoorraden.

Conclusie

De Liquid Death-reclame is bedoeld als grap, maar raakt een serieus punt: gerecycled rioolwater kan datacenters helpen koelen en zo drinkenwater sparen. Direct je plas aanbieden is geen oplossing. Wel is er al technologie om afvalwater veilig te maken voor industrieel gebruik. De grootste uitdaging is het aanleggen van de juiste infrastructuur en het opnemen van kosten — iets waarvoor bedrijven en beleid samen moeten optrekken.