De nieuwste reclame van Meta laat vrolijke, menselijke momenten zien: dansen op een dak, vrienden die elkaar omhelzen, kinderen die spelen. De beelden komen soepel over en de boodschap is duidelijk positief: AI is er voor iedereen en maakt het leven beter.

Wat gebeurt er in de reclame?

De video begint zwart-wit met een oog en paniekerige krantenkoppen over AI. Daarna schakelt de clip naar kleur en toont alledaagse, warme scènes via posts op sociale media. Een voice-over zegt zoiets als: wij geloven in mensen en in een toekomst voor iedereen.

Tegelijkertijd speelt op de achtergrond een fragment van David Bowies lied "Five Years". Dat is opmerkelijk, omdat dat nummer niet gaat over vooruitgang, maar over het nieuws dat de aarde nog maar vijf jaar te leven heeft — een massale uitsterving. Zonder context klinkt het misschien opgewekt, maar de oorspronkelijke tekst is somber en doordrenkt met paniek.

Waarom valt die muziekkeuze op?

De keuze lijkt tegenstrijdig. De beelden en de tekst willen geruststellen, terwijl de gebruikte songtekst juist oproept tot angst en verlatenheid. Mogelijke verklaringen:

• Het deel van het nummer dat gebruikt wordt, bevat het woord ‘people’ vaak. Zonder de rest van de tekst kan het daarom geschikt lijken.

• Wie het hele lied kent, herkent meteen de duistere betekenis; wie het niet kent, ervaart vooral de melodie als emotioneel en inspirerend.

• Het laat zien dat een muziekkeuze context nodig heeft: een zin of refrein kan heel anders klinken als je de hele song niet kent.

Hoe past dit in een breder plaatje van techreclames?

Meta staat niet alleen in deze vreemde reclamekeuze. De laatste tijd laten verschillende grote AI-bedrijven reclames of video’s zien die de risico’s van technologie belichten, maar dat op een manier die sommige mensen juist ongemakkelijk of angstig maakt. Een recent voorbeeld is een video van een ander AI-bedrijf die begint met een brandend huis en beelden toont van bewaking, kerkhoven en uitbuiting. De bedoeling leek te zijn: wij begrijpen de risico’s en zijn daarmee te vertrouwen. Voor veel kijkers kwam de sfeer echter als dystopisch over.

Ook uit andere voorbeelden blijkt een vreemde relatie tussen tech en cultuur. Enkele punten uit de cultuurgeschiedenis rond techbedrijven:

• Sommige techbedrijven verwijzen openlijk naar dystopische boeken of films.

• Bestuurders en oprichters halen soms inspiratie uit fictie, ook uit verhalen die juist waarschuwen voor de gevaren van technologie.

Deze voorbeelden tonen aan dat techbedrijven en hun reclamemakers niet altijd even goed inschatten welke culturele signalen ze afgeven.

Publieke ontvangst en context

De publieke opinie over AI is verdeeld. Uit een recente Amerikaanse peiling blijkt dat slechts 16% verwacht dat AI over twintig jaar een positief effect op de samenleving zal hebben, terwijl 40% een negatief effect voorziet. Die cijfers laten zien dat zorgen over AI breed aanwezig zijn. Reclames die onbedoeld een dreigende sfeer creëren, zullen dat wantrouwen waarschijnlijk niet verminderen.

Conclusie

Meta probeert met de video een optimistisch verhaal te vertellen: AI moet mensen helpen en de toekomst openhouden voor iedereen. De keuze om daarvoor een fragment van David Bowies 'Five Years' te gebruiken staat haaks op die boodschap, omdat het lied gaat over het naderende einde van de wereld. Die incongruentie viel veel mensen op en maakt duidelijk dat muziek en cultuurkeuzes in reclames zorgvuldig moeten gebeuren — anders ontstaat er juist verwarring in plaats van vertrouwen.