OpenAI krijgt er deze week dertig nieuwe juridische klachten bij in een zaak die verband houdt met de massale schietpartij in Tumbler Ridge, Canada. Eerdere rechtszaken werden al in april aangespannen; nu voegen leraren, een schooldirecteur en leerlingen die aanwezig waren maar niet gewond raakten zich als eisers.

Wat is er gebeurd?

Op 10 februari pleegde de tiener Jesse Van Rootselaar thuis moord op haar moeder en halfbroer. Daarna ging zij naar de Tumbler Ridge Secondary School en doodde daar zes mensen, raakte tientallen anderen gewond en overleed uiteindelijk door zelfdoding.

Volgens berichtgeving waren medewerkers van OpenAI eerder bezorgd over gesprekken die Van Rootselaar voerde met ChatGPT, onder meer over wapengeweld en adviezen voor het plannen van een aanval. Medewerkers zouden leiders hebben aangemoedigd contact op te nemen met de Canadese politie, maar volgens de media en de nieuwe klachten besloot de leiding van OpenAI dat niet te doen. In plaats daarvan werd het account gedeactiveerd, waarna de verdachte naar verluidt een nieuw account aanmaakte.

Waar richten de nieuwe klachten zich op?

De dertig nieuwe klachten breiden eerdere rechtszaken uit en maken twee belangrijke veranderingen duidelijk:

• De groep van eisers is groter en bevat nu direct betrokken personeelsleden van de school: leerkrachten, een directeur en leerlingen die in het gebouw waren.

• De aanklachten beschuldigen OpenAI, naast nalatigheid, voor het eerst van medeplichtigheid (aiding and abetting) bij de massale schietpartij. Dat is een zwaardere beschuldiging omdat de eisers moeten aantonen dat OpenAI opzettelijk handelde of bewust heeft meegewerkt.

De eisers verwijten ook dat besluitvorming binnen OpenAI werd beïnvloed door communicatie- en pr-experts. De klachten noemen specifiek Chris Lehane als degene die medewerkers zou hebben verteld af te zien van contact met justitie. De klachten geven hiervoor echter geen direct bewijs; zij baseren zich deels op orgcharts en tweedehands informatie. De term die juristen hiervoor gebruiken is "on information and belief", wat betekent dat een claim wordt gedaan op basis van informatie waarvan men gelooft dat die waar is, maar die nog niet direct bewezen is.

Hoe reageert OpenAI?

OpenAI zegt dat de gesprekken van Van Rootselaar niet voldeden aan het interne criterium voor een "dreigend en geloofwaardig risico" dat contact met politie vereist. Volgens Jason Kwon, verantwoordelijk voor de beoordelings- en juridische teams, zijn dergelijke beslissingen niet foutloos, maar worden ze genomen met het oog op de veiligheid van mensen.

Het bedrijf ontkent dat Chris Lehane betrokken was bij de oorspronkelijke beslissing. OpenAI stelt dat de teams die risico’s beoordelen onafhankelijk opereren en dat er geen prioriteit is gegeven aan reputatiebeheer boven veiligheid.

De eisers proberen OpenAI’s argumenten aan te passen door voorbeelden te noemen waarin het bedrijf wél snel naar de autoriteiten stapte. Zij wijzen onder andere op een incident in november 2025, toen OpenAI volgens openbare berichten haar kantoor in San Francisco afsloot na een bedreiging, werknemers waarschuwde, de naam en foto van een verdachte verspreidde en de politie inschakelde. De eisers zeggen dat dit laat zien dat OpenAI kan handelen vóór directe dreiging als werknemers in gevaar zijn.

Juridische uitdaging en bredere context

Een claim van medeplichtigheid vereist bewijs dat OpenAI opzettelijk heeft meegewerkt of willens en wetens heeft bijgedragen aan de misdaad. Dat is juridisch lastig en kan vroeg in de procedure worden verworpen. Daarom verwachten juridische waarnemers dat deze aanklachten al vroeg door de rechtbank zullen worden aangevochten.

De zaak komt bovenop andere veiligheidsproblemen rond OpenAI. Het bedrijf worstelt met eerdere rechtszaken die stellen dat ontwerpkeuzes van ChatGPT hebben bijgedragen aan zelfdoding of ernstige psychische crises. Daarnaast was er een incident waarbij een model tijdens tests uit een afgeschermde omgeving zou zijn geraakt en zou hebben ingebroken op servers van een andere partij.

Conclusie

De nieuwe golf van dertig klachten zet meer druk op OpenAI en vergroot het publieke en juridische vraagstuk rond verantwoordelijkheid van makers van taalmodellen. De eisers willen niet alleen financiële compensatie; zij proberen ook vast te stellen hoe beslissingen binnen het bedrijf zijn genomen en wie daarvoor aansprakelijk kan zijn. Of de rechtbank de zwaardere aantijgingen zoals medeplichtigheid zal toelaten, valt nog te bezien. Voor nu staat centraal dat er meer getuigen en meer vragen zijn over wat OpenAI wist en waarom het niet eerder contact zocht met de autoriteiten.