SpaceX zegt dat het de tijdelijke, niet-gelicentieerde turbines die nu stroom leveren aan de xAI-datacenters bij Memphis wil weghalen. Toch blijven de meeste turbines nog jaren in bedrijf: volledige verwijdering is gepland voor juli 2027.

Wat staat er nu precies?

SpaceX exploiteert momenteel 69 gas­turbines bij de zogeheten Colossus-datacenters vlakbij Memphis. Veel van die turbines draaien al maanden om de datacenters van stroom te voorzien.

SpaceX kondigt aan dat het stapsgewijs overgaat op een permanente gascentrale met een vermogen van 1,2 gigawatt. Toch zullen de tijdelijke turbines niet allemaal direct worden verwijderd; de uiteindelijke verwijdering is gepland voor juli 2027.

Belangrijke feiten in één rij:

• Aantal turbines in gebruik: 69.

• Permanente installatie gepland: 1,2 gigawatt gascentrale.

• Volledige verwijdering van tijdelijke turbines: juli 2027.

Waarom komt dit in het nieuws?

Er loopt een rechtszaak tegen xAI omdat sommige turbines zonder de juiste vergunningen draaien. De NAACP en de Southern Environmental Law Center hebben xAI daarvoor aangeklaagd. Zij maken zich zorgen over milieu- en gezondheidsgevolgen.

SpaceX stelt dat de turbines geen vergunning nodig hebben omdat ze nog op de trailers staan waarop ze zijn aangeleverd. Federale regels zeggen echter dat die turbines wél vergunningen nodig hebben vanwege hun grootte en de manier waarop ze worden gebruikt, ongeacht of ze op trailers staan.

Het Amerikaanse ministerie van Justitie (DOJ) nam recent een onverwachte positie in: het verklaarde dat de kwestie rond de turbines een zaak van “nationale, economische en energiezekerheid” is en stond daarmee aan de kant van SpaceX in het proces.

Milieu en locatie

De turbines staan net ten zuiden van Memphis, in de staat Mississippi, vlak over de grens met Tennessee. Dat deel van het land behoort tot de regio’s met de hoogste luchtvervuiling in de Verenigde Staten.

De turbines kunnen veel stikstofoxiden (NOx) uitstoten, stoffen die bijdragen aan smog en die slecht zijn voor de gezondheid. Volgens schattingen kunnen de gebruikte turbines samen meer dan 2.000 ton NOx per jaar uitstoten.

Wat gaat SpaceX verder doen?

SpaceX heeft xAI in februari overgenomen en schrijft in een beursaanvraag dat het de komende drie jaar voor ongeveer 2,8 miljard dollar aan gas­turbines wil kopen voor zijn datacenters.

Volgens de vergunningaanvragen van de staat Mississippi zal de nieuwe, permanente gascentrale uit 41 turbines bestaan. Die turbines variëren in vermogen van zo’n 16,48 megawatt tot 50 megawatt per stuk.

Er zijn aanwijzingen dat die nieuwe turbines anders zijn dan de 69 tijdelijke turbines die nu draaien. Daarnaast nam Elon Musk eerder dit jaar APR Energy over, een bedrijf dat zich specialiseert in tijdelijke gascentrales. Een archief van APR Energy suggereert dat de turbines in hun vloot ook weer anders zijn dan de exemplaren die voor de nieuwe permanente centrale worden genoemd.

Dat roept de vraag op waarvoor sommige turbines bedoeld zijn: als de turbines van APR Energy niet in de nieuwe Colossus-centrale passen, kan het nieuwe turbinepark best bestemd zijn voor een ander, nog niet aangekondigd project.

Waarom dit belangrijk is voor jou

Als jij in de buurt woont van de regio rond Memphis, of als je het milieu in het algemeen belangrijk vindt, heeft dit gevolgen:

• Luchtkwaliteit kan verslechteren door extra NOx-uitstoot.

• Rechtszaken en overheidsingrijpen bepalen hoe snel tijdelijke oplossingen verdwijnen.

• Grote energiebeslissingen van bedrijven zoals SpaceX kunnen gevolgen hebben voor regionale plannen en vergunningen.

Conclusie

SpaceX werkt toe naar een permanente gascentrale voor de xAI-datacenters, maar de tijdelijke turbines blijven voorlopig draaien. De situatie is complex: er lopen rechtszaken over vergunningen, het ministerie van Justitie ziet het als een kwestie van nationale belangen, en er zijn onduidelijkheden over welke turbines uiteindelijk waar zullen worden gebruikt. Volledige verwijdering van de onvergunde turbines is gepland voor juli 2027, maar ondertussen blijven de turbines in bedrijf en blijven zorgen over uitstoot en vergunningen bestaan.