Steeds meer mensen gebruiken kunstmatige intelligentie (AI) in het dagelijks leven. Ze vragen het om recepten, hulp bij schoolwerk, of ondersteuning bij werkpresentaties. Toch betekent dagelijks gebruik niet automatisch dat mensen er rustig onder zijn.

Wat stelde het onderzoek vast?

Gallup voerde, in opdracht van Microsoft, een wereldwijde peiling uit tussen april en juli. In 37 landen werden steeds ongeveer 1.000 mensen per land ondervraagd. Het onderzoek zal later worden uitgebreid naar 140 landen. Op dit moment ontbreken grote landen zoals India, Australië en Maleisië in de gepubliceerde resultaten.

Belangrijke uitkomsten zijn onder andere:

• In de Verenigde Staten zei 68% van de mensen die AI dagelijks gebruiken dat ze er bezorgd over zijn.

• In de VS voelt in totaal 74% zich bezorgd over AI, en maar 36% verwacht dat AI vooral zal helpen.

• In veel westerse landen geldt hetzelfde patroon: redelijk veel gebruik, maar ook veel zorgen.

• In landen zoals Singapore, China en Israël gebruiken relatief veel mensen AI dagelijks en zijn ze juist positiever over de voordelen.

• Over het algemeen noemden mensen vaker dat ze nieuwsgierig zijn naar AI dan dat ze er blij of opgewonden over zijn. Gemiddeld gaf ongeveer 36% aan de resultaten van AI “veel” te vertrouwen.

Waarom maken mensen zich zorgen?

De zorgen zijn niet uit de lucht gegrepen. Enkele factoren die veel genoemd worden:

• Banenverlies: bedrijven vervangen werknemers deels door AI of investeren in AI in plaats van in nieuw personeel.

• Massaontslagen in de technologiesectoren, deels toegeschreven aan AI-projecten.

• Veiligheidsrisico’s: er lopen discussies over hoe AI bruikbaar blijft zonder risico’s te veroorzaken.

• Gevallen van ernstige fouten, waaronder dodelijke incidenten bij sommige AI-systemen.

• Angst voor misbruik, zoals in privacy, communicatie of politieke beïnvloeding.

• Klimaatimpact: het trainen en draaien van grote AI-modellen vraagt veel energie.

• Schade aan creatieve beroepen en discussie over wie eigenaar is van door AI gemaakte inhoud.

Deze punten komen naar voren in het publieke debat. Daardoor blijven mensen achterdochtig, ook als ze AI zelf handig vinden.

Verschillen tussen landen

Het onderzoek laat grote variatie zien per land. In Singapore was het aandeel dagelijkse gebruikers het hoogste (46%) en zijn mensen erg optimistisch: meer dan 80% verwacht dat AI hun dagelijks leven zal verbeteren. In China gebruikt ongeveer 35% AI dagelijks en zijn de meeste mensen ervan overtuigd dat de technologie het land zal helpen.

In westerse landen is het beeld anders. Daar ligt het gevoel van zorg meestal hoger. In Canada bijvoorbeeld gebruikt 29% AI dagelijks. Van die groep maakt meer dan de helft zich zorgen over de gevolgen. Ook vertrouwen dagelijkse gebruikers niet altijd blindelings de resultaten van AI; in de VS was dat vertrouwen zelfs relatief laag (45% van de dagelijkse gebruikers). Minder frequente gebruikers zijn over de hele linie skeptischer.

Wat betekent dit praktisch voor jou en voor beleid?

De uitkomst suggereert dat vaker gebruik van AI niet automatisch leidt tot minder angst. Mensen kunnen nieuwsgierig zijn en tegelijk bezorgd. Dat heeft concrete gevolgen:

• Er kan meer steun ontstaan voor strenge regels rond AI, vooral in sectoren als werving, gezondheidszorg, onderwijs en overheid.

• Organisaties die AI inzetten, krijgen te maken met kritiek over privacy, auteursrecht en veiligheid.

• Training en operationele kosten van AI blijven ook politieke en maatschappelijke vragen oproepen, bijvoorbeeld over klimaatimpact.

Voor mensen die AI dagelijks gebruiken verandert er misschien niet direct iets. Maar op beleidsniveau kan de publieke bezorgdheid leiden tot nieuwe wetten of beperkingen. Dat kan de manier waarop AI toegepast wordt beïnvloeden.

Conclusie

Het onderzoek van Gallup laat zien dat het gevoel rond AI genuanceerd is. Veel mensen gebruiken AI en zijn er nieuwsgierig naar. Tegelijk leeft er aanzienlijke zorg, vooral in westerse landen. Gebruik alleen zegt dus niets over vertrouwen of acceptatie. De uitkomst benadrukt dat discussie over regels, veiligheid en maatschappelijke effecten nodig blijft, juist nu AI zich snel ontwikkelt en steeds vaker onderdeel wordt van het dagelijks leven.