← Terug naar kennisbank
AI Nieuws
·
Leestijd: 4 min
De nieuwste onderzoeken geven aan dat sommige van China’s sterkste vrij toegankelijke AI‑modellen zijn getraind met Nvidia‑chips waarvoor de Verenigde Staten exportverboden heeft ingesteld. Dat roept vragen op over hoe die chips in China terechtkwamen en wat dit betekent voor Nvidia en het Amerikaanse beleid.
Wat is er gevonden?
Onderzoekers van de non‑profit Unemployment Labs analyseerden de zogenaamde "gewichten" van meerdere openlijk uitgebrachte taalmodellen. Gewichten zijn de instellingen in een model die bepalen hoe het reageert op input; ze vormen als het ware het geheugen van het getrainde model.
De analyse toont volgens de onderzoekers aanwijzingen dat modellen van bedrijven als DeepSeek, Moonshot AI, MiniMax en Ant Group kenmerken bevatten die doen denken aan training op Nvidia’s nieuwste Blackwell‑chips. Die chips zijn krachtiger dan de eerder beschikbare modellen en zijn door de VS verboden voor export naar China en naar bedrijven met Chinese controle.
Ook Amerikaanse overheidsadviseurs en andere onderzoeksorganisaties meldden eerder dat sommige Chinese labs toegang leken te hebben tot exportverboden Nvidia‑chips. Een andere organisatie, Epoch AI, schat dat in 2024 en 2025 mogelijk zo’n twee miljoen geavanceerde chips via omwegen in China zijn beland.
Waarom zijn bepaalde Nvidia‑chips verboden?
De VS stelt exportregels in om technologische voorsprong, vooral op het gebied van kunstmatige intelligentie, niet zomaar weg te geven aan strategische concurrenten. Blackwell‑chips worden gezien als zeer krachtig voor grootschalige AI‑training, en de VS verbood het rechtstreekse vervoer van die chips naar China.
Een minder krachtige chip, de H200, mocht wel onder strikte voorwaarden worden geëxporteerd. De regels rond die leveringen zijn ingewikkeld en lopen via omwegen die door sommige partijen worden gebruikt om toch toegang te krijgen.
Hoe zouden de chips toch in China zijn gekomen?
Er zijn verschillende mogelijke routes waarmee verboden chips uiteindelijk in China terechtkomen. De belangrijkste zijn:
Directe smokkel of omleiding via tussenliggende landen.
Gebruik van datacenters in derde landen (bijvoorbeeld in Zuidoost‑Azië) waar Chinese bedrijven hun berekeningen laten draaien.
Handel via bedrijven of tussenpersonen die op papier niet onder Chinese controle lijken te staan.
Epoch AI wees op een bekende route: datacenters in landen als Maleisië werden populair als plek waar Chinese bedrijven rekenkracht konden inhuren. De data wijst erop dat honderdduizenden tot miljoenen chips via zulke constructies zijn verplaatst.
Daarnaast is er aandacht voor specifieke bedrijven. Megaspeed en dochter Speedmatrix, met leidinggevenden die gelinkt worden aan verdachte handel, staan in onderzoek van Amerikaanse en Singaporese autoriteiten. Bloomberg meldde dat een bedrijf met banden naar deze personen betrokken zou zijn bij het installeren van verboden chips in een datacenter in Sjanghai.
Gevolgen voor Nvidia en de Amerikaanse politiek
Nvidia kreeg dit jaar extra controverse rond zijn topman. Jensen Huang trad af nadat hij een relatie met Alice Huang, een leidinggevende bij Megaspeed, had toegegeven. Dat verband riep vragen op over mogelijke belangenverstrengeling, zeker als blijkt dat chips via die netwerken naar China zijn gekomen.
Er is een verschil tussen het feit dat chips in China zijn gebruikt en het aantonen van een wettelijke overtreding. Amerikaanse bedrijven hebben momenteel beperkte verplichtingen om precies bij te houden wat afnemers met gecontroleerde goederen doen. Maar als onderzoekers of opsporingsdiensten bewijzen vinden van georganiseerde smokkel waarbij een leverancier wist of betrokken was, kan dat grote juridische en financiële gevolgen hebben voor die leverancier.
Politiek liggen er eveneens moeilijke keuzes. Sommige beleidsmakers vinden dat regels sterker moeten ingrijpen: niet alleen kijken naar wie de chips koopt, maar ook naar wie ze gebruikt en waar ze worden ingezet. Anderen wijzen erop dat het moeilijk is om handelsstromen volledig dicht te houden zonder wereldwijde economische schade.
Analisten merken ook op dat China juist door beperkingen meer inzet op eigen chipontwikkeling kan geven. Een andere marktfactor: er zouden in Hongkong grote voorraden H200‑chips liggen die wachten op doorgang naar China, maar waarom die zendingen nog niet zijn afgerond is onduidelijk. Mogelijke oorzaken zijn politieke onderhandelingen, zorgen over surveillance‑mogelijkheden of gewoon bureaucratische blokkades.
Conclusie
De bevindingen dat vooraanstaande Chinese AI‑modellen sporen dragen van training op verboden Nvidia‑chips benadrukken de spanning tussen technologische innovatie, handelsregels en geopolitiek. De zaak raakt meerdere lagen: technische details over hoe modellen getraind worden, individuele relaties tussen zakelijke leiders, en bredere beleidskeuzes over exportcontrole.
Als uit onderzoek blijkt dat smokkelformules systematisch werden gebruikt met medeweten van leveranciers, kan dat grote gevolgen hebben voor betrokken bedrijven en voor hoe de VS haar exportbeleid vormgeeft. Voorlopig blijft veel onduidelijk; wat vaststaat is dat zowel de markt als de politiek scherp naar deze zaak kijken.
