De afgelopen weken zagen we weer nieuwe, speelse AI-assistenten zoals Meta’s Muse, OpenAI’s Dots en het populaire Instinct. Ze tonen wat AI nu kan: taken uitvoeren, reserveringen regelen en eenvoudige klusjes uit handen nemen. Dat maakt veel mensen enthousiast.

Toch zit er een hardnekkig economisch probleem onder deze consumentendiensten. Zelfs wanneer de technologie groeit in kwaliteit, groeit het aantal betalende gebruikers en de inkomsten maar langzaam. Dat betekent dat veel bedrijven moeite hebben om winst te maken met AI-producten voor consumenten.

Hoe klein is de betaalende groep nu?

Onderzoek laat zien dat nog maar een klein deel van consumenten betaalt voor AI-diensten. In mei betaalde ongeveer 2,2% van de consumenten voor AI, met een gemiddelde uitgave van rond €31 per maand. Andere onderzoeken komen op iets hogere cijfers — bijvoorbeeld rond 3% betalende consumenten — maar het beeld blijft hetzelfde: het aandeel betaalde gebruikers is klein.

Vergelijk het met een verzadigde dienst als Netflix: die heeft honderden miljoenen abonnees. Zelfs als een AI-dienst gemiddeld €34 per klant per maand binnenkrijgt, leverde dat in een groot marktvoorbeeld niet genoeg op om veel van de kosten te dekken.

Waarom blijven inkomsten zo laag terwijl AI beter wordt?

Er zijn een paar verklaringen die samen het probleem vormen:

• Mensen zijn terughoudend om te betalen voor nog een abonnement, zeker als gratis alternatieven bestaan.

• Verbeteringen in de onderliggende AI-modellen leiden niet automatisch tot meer betalende klanten of hogere abonnementskosten.

• Het draaien van moderne AI is duur. De rekenkracht en infrastructuur die nodig zijn om geavanceerde modellen te laten werken, kosten veel meer dan bij oudere internetdiensten.

Door die combinatie kan een populair product met veel gebruikers nog steeds verlieslijdend zijn als de inkomsten per gebruiker niet hoog genoeg zijn.

Hoe reageren de grote spelers?

Veel van de grote AI-labs en bedrijven passen hun strategie aan. In plaats van puur te richten op consumenten, zoeken ze meer naar inkomsten bij bedrijven. Zakelijke klanten betalen vaak hogere bedragen voor dezelfde technologie, bijvoorbeeld omdat ze AI in hun werkprocessen integreren of speciale ondersteuning en garanties willen.

OpenAI is een duidelijk voorbeeld: het bedrijf zette steeds meer in op zakelijke opdrachten en rapporteerde flinke groei in de zakelijke inkomsten. Ook productlanceringen zoals Dots worden gepresenteerd met toepassingen voor teams en creatieve bureaus, niet alleen voor thuisgebruik.

Meta probeert op twee fronten te werken. Muse heeft voordelen door Meta’s advertentiegerichtheid, wat meer opties voor inkomsten kan bieden. Tegelijk onderzoekt Meta ook zakelijke toepassingen van die assistent.

Instinct kiest weer een andere route: dat bedrijf wil een deel van de aankopen krijgen die via de assistent worden gedaan. Die handelsmarge kan het plafond voor omzet iets hoger leggen, en het kan de noodzaak om zelf heel grote en dure modellen te trainen verminderen.

Wat betekent dit voor consumenten-AI?

De belangrijkste les is dat goede technologische prestaties alleen niet genoeg zijn om een duurzaam consumentenbedrijf te bouwen. Zonder een manier om de hoge operationele kosten te dekken — of door veel meer mensen te laten betalen, of door lucratievere zakelijke klanten aan te spreken — blijft de schaal beperkt.

Veel nieuwe, speelse of virale AI-diensten kunnen succesvol worden in gebruik en aandacht, maar de vraag blijft: hoe verdien je er op lange termijn genoeg mee? Voor veel spelers betekent dat een verschuiving richting zakelijke markten of het bedenken van nieuwe inkomstenmodellen naast klassieke abonnementen.

Conclusie

Consumenten-AI is handig en aantrekkelijk, maar financieel ingewikkeld. Slechts een klein deel van de mensen betaalt, en zij betalen niet genoeg om de hoge kosten van moderne AI-voering zomaar te compenseren. Daardoor verschuiven veel grote spelers hun focus naar bedrijven of naar andere manieren om met AI geld te verdienen. Dat verandert niet snel, ook al worden de modellen steeds beter.